28.10.2016 > 08.12.2018

De Waarheidscommissie

 

In 2018 viert Brussel de zestigste verjaardag van Expo ’58, de wereldtentoonstelling die in 1958 meer dan veertig miljoen bezoekers naar de voet van het Atomium lokte. Bovendien opent het Afrikamuseum in Tervuren in december opnieuw zijn deuren. Redenen genoeg voor Action Zoo Humain om De Waarheidscommissie opnieuw op te voeren, deze keer in het unieke kader van de Belgische Senaat in Brussel.

Surf naar www.dewaarheidscommissie.com voor meer info.

Wil je De Waarheidscommissie van dichtbij beleven? Word Vriend van De Waarheid! Meer info vind je hier.


 

De Waarheidscommissie

In De Waarheidscommissie stelt Action Zoo Humain zich luidop de vraag of vele maatschappelijke discussies vandaag hun oorsprong niet kennen in een specifiek hoofdstuk van de Belgische koloniale geschiedenis: de tentoonstelling van 'exoten' tijdens de wereldexpo’s.

Vlaanderen en België waren tot een eeuw geleden kampioen in het tentoonstellen van exoten als in een dierentuin voor miljoenen bezoekers. Denk maar aan de 144 Congolezen in Antwerpen (1894), de 270 Congolezen in Brussel (1897) of de 128 Senegalezen en 60 Filipijnen tijdens de wereldtentoonstelling in Gent (1913) die letterlijk of imaginair in een kooi geplaatst werden. De tol van die tentoonstellingen was hoog: meerdere tentoongestelde mensen lieten daarbij het leven. De expositie van 'exoten' kaderde binnen een algemeen racistisch discours dat zich ook in de rest van Europa verspreidde. Bovendien werd aan dat discours bijgedragen door de overheid, de katholieke kerk, academici en kunstenaars.

De Waarheidscommissie combineert dans, theater en getuigenissen tot een bijzondere belevenis en gaat na in hoeverre de zoo humain vandaag nog steeds het maatschappelijke denken beïnvloedt. Herbeleef deze historische gebeurtenis en verplaats je in de gevoelswereld van de organisatoren, tentoongestelde volkeren en leergierige bezoekers. Woon zelf hun getuigenissen in woord, dans en muziek bij.

 

De Waarheidscommissie in de Belgische Senaat in Brussel

Zowel tijdens de Brusselse wereldtentoonstelling van 1897 als op Expo ’58 werden Congolezen uit Belgisch-Congo en andere Afrikanen opgevoerd in namaakdorpen om als levende attracties het publiek te vermaken. Ze speelden er ‘authentieke’ rituelen na, terwijl het blanke publiek toekeek. 

Terwijl het Brusselse straatbeeld vandaag steeds kleurrijker wordt, raken debatten over migratie en racisme oververhit. Zestig jaar na Expo ’58 staan we in het Noordstation en het Maximiliaanpark opnieuw met grote ogen naar de ander te kijken. Kijken we vandaag met andere ogen naar de vluchtelingen en migranten op onze straten dan hoe de Brusselaars van 1958 naar de tentoongestelde Congolezen keken? Zijn het fenomeen van de zoo humain en het mechanisme van stereotiepe beeldvorming dat ermee gepaard gaat nog altijd actueel? Is de zoo humain binnengedrongen in onze dagelijkse realiteit?

In december 2018 voert Action Zoo Humain opnieuw een artistiek onderzoek naar de tentoonstelling van mensen op de wereldexpo’s uit het verleden. Waren de exotische dorpen mensonterend en racistisch of juist het toonbeeld van culturele uitwisseling? Met een comité van kunstenaars, wetenschappers en historici gaat Action Zoo Humain in de Belgische Senaat op zoek naar de waarheid.

 

Middagvoorstelling voor scholieren en studenten

Op 7 december 2018 om 13.30 uur speelt Action Zoo Humain een middagvoorstelling van De Waarheidscommissie in de Senaat voor scholieren vanaf de derde graad secundair onderwijs en studenten aan hogescholen en universiteiten. De voorstelling is gratis. Leerkrachten, professoren en docenten kunnen een groep scholieren en/of studenten hier inschrijven. Klik hier voor meer info.


 

In wisschen hutten toonden de zwarten aan de bezoekers het typische leven hunner negerij en leverden zich niet alleen over aan zeer pittoreske dansen en duikelingen, maar ook aan hun eigenaardig handwerk.
- Guldenboek der Wereldtentoonstelling Antwerpen, 1930

De Waarheidscommissie Brussel (2018)

VAN EN MET Gia Abrassart, prof. dr. Kevin Absillis (UA), Bert Anciaux, prof. dr. Zana Aziza Etambala (KMMA), Chokri & Zouzou Ben Chikha, Sanderijn Helsen, Chantal Loïal, Nabil Mallat, Starlette Mathata-Mathas, Moussa N’Diaye, Annemie Neyts, Dahlia Pessemiers-Benamar, Marijke Pinoy, Christophe Vekeman HERWERKING SCRIPT Sietske de Vries, dr. Klaas Tindemans (VUB) PROJECTLEIDING Sietske de Vries PRODUCTIE Action Zoo Humain COPRODUCTIE KASK/School of Arts/HoGent PARTNERS Belgische Senaat, DeMens.nu, Koninklijk Instituut voor Midden-Afrika (KMMA), Muntpunt, NTGent MET DANK AAN dr. Karel Arnaut (KU Leuven), dr. Bambi Ceuppens (KMMA), dr. Véronique Clette-Gakuba (ULB), dr. Maarten Couttenier (KMMA), prof. dr. Idesbald Goddeeris (KU Leuven), BELvue Museum MET DE STEUN VAN Vlaamse overheid


De Waarheidscommissie Antwerpen (2017)

PRODUCTIE Action Zoo Humain COPRODUCTIE KC Vooruit, KASK/School of Arts/Hogent PARTNERS Cultuur District Antwerpen, ccBe, Kultuurfaktorij Monty, Mestizo Arts Festival, Arenberg VAN EN MET Chokri & Zouzou Ben Chikha, Dahlia Pessemiers-Benamar, Marijke Pinoy, Mourade Zeguendi, prof. em. Herman Balthazar, Chantal Loïal, Ilse Mariën, Moussa N'Diaye, Omar Ba, Tom Lanoye/Eric Kempeneers, dr. Zana Aziza Etambala (Koninklijk Instituut voor Midden-Afrika), prof. dr. Henk De Smaele (UA), dr. Kevin Absillis (UA), Starlette Mathata-Mathas, Koen Augustijnen MET DE STEUN VAN Vlaamse Overheid, Stad Antwerpen


De Waarheidscommissie Kaapstad (2014)

PRODUCTIE Action Zoo Humain COPRODUCTIE KC Vooruit, KASK/School of Arts/Hogent PARTNER University of the Western Cape VAN EN MET Tom Lanoye, prof. em. Herman Balthazar, Chokri & Zouzou Ben Chikha, Marijke Pinoy, Mourade Zeguendi, Chantal Loïal, Ilse Mariën, Annelies Verdoolaege (UGent), Josiane Kimbaut, Michael Olabode- Myslop Owa, Christopher Kudyahakuda Dirwe MET DE STEUN VAN Vlaamse Overheid, Provincie Oost-Vlaanderen, Stad Gent, Universiteit Gent, Afrikaans Platform, Regie der Gebouwen, Liga Voor Mensenrechten


De Waarheidscommissie Gent (2013)

COPRODUCTIE KC Vooruit, KASK/School of Arts/Hogent VAN EN MET prof. em. Herman Balthazar, Johan Braeckman (UGent), Youssou N'Dour (o.v.), Marijke Pinoy, Chokri & Zouzou Ben Chikha, Maimouna Diao, Kardinaal Danneels (o.v.), Mourade Zeguendi, Minister Bourgeois (o.v.), Ousmane N'Diaye, Koen Augustijnen, Ilse Mariën, Ben Benaouisse, Evelien Jonckheere (UGent), Moussa Nambé N'Diaye, Chantal Loial, Herwig Deweerdt (Cyriel Buysse Genootschap), Studenten KASK, Omar Ba (Afrikaans Platform), Annelies Verdoolaege (UGent) IN SAMENWERKING MET De Centrale, les ballets C de la B en CAMPO MET DE STEUN VAN De Vlaamse Overheid, Provincie Oost-Vlaanderen, Stad Gent, Universiteit Gent, Afrikaans Platform, Regie der Gebouwen, Liga Voor Mensenrechten

Pers

Bruno De Wever (prof. UGent) 07/03/2017
Ik vind dat Action Zoo Humain het geëngageerde theater een nieuw leven heeft ingeblazen en ook overtuigend aantoont dat publieksgeschiedenis in de vorm van theater goed kan werken.
Het Nieuwsblad 19/04/2013
De broers Ben Chikha weten een serieus debat op een luchtige manier open te gooien, in strak afgemeten betogen die zijn aangevuld met enkele videofragmenten en Afrikaanse, muzikale intermezzo's.
Etcetera - Ivo Kuyl 01/06/2013
Er worden stereotiepen gebruikt, je gaat daarin mee of je ergert je, tot je beseft dat ze in en door hun gebruik gedeconstrueerd worden, zodat er ruimte ontstaat voor een theorie en praktijk die de stereotiepen doorbreekt.
DeWereldMorgen.be 19/04/2013
Is het een theatervoorstelling, een performance of toch een echte waarheidscommissie? De termen doen er niet toe. Het is een gebeurtenis die de deelnemers enkele stompen in de maag geeft.
Forum+ voor onderzoek en kunsten 16/03/2016
De dramaturgische ingrepen zetten op een intelligente manier aan tot reflectie over de manier waarop de realiteit in en door haar enscenering aan ons verschijnt. Dat geeft de voorstelling een sterke auto reflectieve dimensie.